ราชพฤกษ์หรือคูน

ราชพฤกษ์หรือคูน

ราชพฤกษ์หรือคูน

ราชพฤกษ์หรือคูน ชื่อของราชพฤกษ์นั้น มีการเรียกแตกต่างกันออกไป ในแต่ละท้องถิ่น ส่วนใหญ่จะเรียกราชพฤกษ์ว่า คูน เนื่องจากจำง่ายกว่า (แต่มักจะเขียนผิดเป็น คูณ) ทางภาคเหนือเรียกว่า ลมแล้ง ทางภาคใต้เรียกว่า ราชพฤกษ์ ลักเกลือ หรือลักเคย ชาวกะเหรี่ยง และในกาญจนบุรีเรียกว่า กุเพยะ ต้นราชพฤกษ์ เป็นต้นไม้มงคล นิยมใช้ประกอบพีธี ที่สำคัญ เช่น พีธีเสาไม้หลักเมือง เป็นส่วนประกอบ ในการทำคฑาจอมพล และ ยอดธงชัยเฉลิมพล ของกองทหาร ทำพิธีปลูกบ้าน ฯลฯ

คนไทย ในสมัยโบราณเชื่อว่า ควรปลูกต้นราชพฤกษ์ ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ของที่อยู่อาศัย เพื่อให้ผู้ที่อยู่อาศัย ในบ้านเรือนมีความเจริญรุ่งเรือง เป็นทวีคูณ ซึ่งความเป็นจริงคือ ทิศดังกล่าวจะได้รับแดดจัดตลอดช่วงบ่าย จึงควรปลูกต้นไม้ใหญ่ เพื่อให้ลดความร้อน และทำให้ประหยัดพลังงานมากขึ้น

คนไทย ในสมัยโบราณยังมีความเชื่อว่า บ้านใด ปลูกต้นราชพฤกษ์ ไว้ประจำบ้าน จะช่วยให้มีเกียรติมีศักดิ์ศรี ด้วยคนไทยส่วนใหญ่ ยอมรับว่าต้นราชพฤกษ์ เป็นต้นไม้ ที่มีคุณค่าสูง และยังเป็นสัญลักษณ์ ประจำชาติไทยอีกด้วย นอกจากนี้มีความเชื่อว่า ใบของต้นราชพฤกษ์ เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพราะในพิธี ทางไสยศาสตร์ให้ใบทำน้ำพุทธมนต์ สะเดาะเคราะห์ได้ผลดี ดังนั้นจึงถือว่าต้นราชพฤกษ์เป็นไม้มงคลนาม

 ซึ่งในปี พ.ศ. 2544 คณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ ได้มีข้อเสนอและสรุปให้มีการ กำหนดสัญลักษณ์ ของดอกไม้ประจำชาติไทย คือ ดอกราชพฤกษ์ หรือ ดอกคูน โดยให้เหตุผลไว้ดังนี้

  1. ต้นคูน หรือ ต้นราชพฤกษ์ จัดเป็นต้นไม้ประจำชาติไทย (ตามประกาศของกรมป่าไม้)
  2. ต้นไม้ราชพฤกษ์ เป็นต้นไม้ที่คนไทยทั่วไปรู้จักกันอย่างแพร่หลาย ในนามของ “ต้นคูน” สามารถพบเห็นได้ทั่วไปของทุกภาคในประเทศ
  3. ต้นราชพฤกษ์มีความเกี่ยวข้องกับประเพณีชาวไทยมาอย่างช้านาน เพราะเป็นไม้มงคลนามและใช้ในการประกอบพิธีสำคัญ ๆ ต่าง ๆ หลายพิธี เช่น พิธีลงเสาหลักเมือง ทำคทาจอมพล ใช้ทำยอดธงชัยเฉลิมพล เป็นต้น
  4. ต้นราชพฤกษ์นั้นสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลาย เช่น การใช้เป็นยาสมุนไพรหรือนำมาใช้ทำเป็นเสาบ้านเสาเรือนได้ ฯลฯ
  5. ต้นราชพฤกษ์เป็นต้นไม้ที่มีอายุยืนนานและแข็งแรงทนทาน
  6. ต้นราชพฤกษ์มีรูปทรงและพุ่มที่งดงาม มีดอกเหลืองอร่ามเต็มต้น แลดูสวยงามยิ่งนัก
  7. ดอกราชพฤกษ์มีสีเหลือง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของชาติไทย เป็นสัญลักษณ์แห่งพระพุทธศาสนา และยังเป็นสัญลักษณ์ของวันจันทร์ ซึ่งเป็นวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
  8. ตามตำราไม้มงคล 9 ชนิดยังระบุไว้ว่า ต้นราชพฤกษ์เป็นสัญลักษณ์ที่แสดงถึงความเป็นใหญ่ ความมีอำนาจวาสนา มีโชคมีชัย

ลักษณะของต้นราชพฤกษ์ หรือ ต้นคูณ

ต้นคูณ เป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 5-10 เมตร เปลือกต้นสีเทา ใบขนาดใหญ่ขึ้น ประกอบกันบนก้านเดียวกัน แผ่นใบสีเขียว โคนใบมน ปลายใบเรียวแหลม ออกดอกเป็นช่อ กระจายเต็มต้น ดอกมีสีเหลือง มีกลิ่นหอม ผลเป็นฝักทรงกระบอก ผลอ่อนมีสีเขียว จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม เมื่อแก่จัด มีเมล็ดเป็นลักษณะกลม ขึ้นได้ดีในอากาศชื้น และแห้งแล้ง นิยมขยายพันธุ์ด้วยการตอนกิ่ง และใช้เมล็ด ไม่เพียงเท่านี้ ต้นคูณ ยังเป็นสมุนไพรได้หลายอย่าง เช่น ราก นำมาทุบแล้วต้มกับน้ำ กรองเฉพาะน้ำมาดื่ม มีสรรพคุณช่วยบำรุงหัวใจ รักษาไข้หวัด ช่วยชะล้างสิ่งสกปรก ออกจากร่างกาย เป็น

ยาบำรุง ใช้เป็นยาถ่ายชนิดรุนแรง เหมาะแก่ผู้ที่มีปัญหา เรื่องการขับถ่าย หรือนำมาตำ ให้ละเอียดคั้นเอาแต่น้ำ ทาตามผิวหนัง เพื่อรักษากลากเกลื้อน

สารสกัดจากลำต้นและใบของราชพฤกษ์มีฤทธิ์ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ ช่วยรักษาโรคเกี่ยวกับหัวใจหรือถุงน้ำดี สารสกัดจากใบคูน มีฤทธิ์ช่วยต้านการเกิดพิษที่ตับ 

สรรพคุณของคูน รากใช้แก้โรคคุดทะราด

 สารสกัดจากเมล็ด มีฤทธิ์ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล  ต้มกับน้ำดื่มเป็นยาถ่าย ช่วยทำให้อาเจียน ช่วยขับลมในกระเพาะ แก้อาการคลื่นไส้ มวนในห้อง

ฝักคูณ สรรพคุณช่วยแก้อาการปวดข้อ  ใช้กินเป็นยาระบาย

ใบ สามารถนำมาใช้ ในการฆ่าเชื้อโรค เชื้อโรคบนผิวหนัง ที่เกิดจากเชื้อราได้ 

สรรพคุณของดอก ช่วยแก้บาดแผลเรื้อรัง รักษาแผลเรื้อรัง ใช้ต้มกับน้ำดื่ม สมานแผลในทางเดินอาหารกระเพาะและลำไส้ เป็นยาระบายอ่อนๆ แก้อาการท้องผูก PG SLOT

เปลือกสรรพคุณช่วยแก้ฝี แก้บวม หรือจะใช้เปลือกและใบนำมาบดผสมกันใช้ทารักษาฝี  ต้มกับน้ำใช้ดื่มขับเลือด ขับรกที่ค้างอยู่ในท้องหลังจากอาการแท้งเด็ก ผู้หญิงที่กำลังตั้งครรภ์ไม่ควรใช้สมุนไพรชนิดนี้ โดยเฉพาะเปลือกฝัก เพราะกินบ่อยๆ จะทำให้แท้งเด็ก

ในผู้ที่เป็นโรคกระเพาะ แบบเรื้อรัง ผู้ที่เป็นแผล ในกระเพาะให้ใช้ดอกคูน นำไปตากแห้งแล้วบดเป็นผง เวลาใช้ชงกับน้ำร้อน ดื่มสมานแผลภายใน ช่วยลดอาการท้องผูก ลดการเกิดแผลในลำไส้

 ลักษณะของใบออกเป็นช่อ ใบสีเขียวเป็นมัน ช่อหนึ่งยาวประมาณ 2.5 เซนติเมตร และมีใบย่อยเป็นไข่หรือรูปป้อม ๆ ประมาณ 3-6 คู่ ใบย่อยมีความกว้างประมาณ 5-7 เซนติเมตร และยาวประมาณ 9-15 เซนติเมตร โคนใบมนและสอบไปทางปลายใบ เนื้อใบบางเกลี้ยง มีเส้นแขนงใบถี่และโค้งไปตามรูปใบ

ลักษณะดอก ออกดอกเป็นช่อ ยาวประมาณ 20-45 เซนติเมตร มีกลีบรองดอก รูปขอบขนาน มีความยาวประมาณ 1 เซนติเมตร กลีบมี 5 กลีบ หลุดร่วงได้ง่าย และกลีบดอกยาวกว่ากลีบรองดอก ประมาณ 2-3 เท่า และมีกลีบรูปไข่ จำนวน 5 กลีบ บริเวณพื้นกลีบ จะเห็นเส้นกลีบชัดเจน ที่ดอกมีเกสรตัวผู้ ขนาดแตกต่างกันจำนวน 10 ก้าน มีก้านอับเรณูโค้งงอขึ้น ดอกมักจะบาน ในช่วงเดือนมีนาคม ถึงเดือนพฤษภาคม แต่ก็มีบางกรณี ที่ออกดอกนอกฤดูเหมือนกัน เช่น ในช่วงเดือนธันวาคม ถึงเดือนมกราคม PG SLOT

ลักษณะผล   ผลมีลักษณะเป็นฝักรูปทรงกระบอกเกลี้ยง ๆ ฝักยาวประมาณ 20-60 เซนติเมตร และวัดเส้นผ่านศูนย์กลางได้ราว 2-2.5 เซนติเมตร ฝักอ่อนจะมีสีเขียว ส่วนฝักแก่จัดจะมีสีดำ ในฝักจะมีผนังเยื่อบาง ๆ ติดกันอยู่เป็นช่อง ๆ ตามขวางของฝัก และในช่องจะมีเมล็ดสีน้ำตาล แบน ๆ อยู่ มีขนาดประมาณ 0.8-0.9 เซนติเมตร

ลักษณะผล   ผลมีลักษณะเป็นฝักรูปทรงกระบอกเกลี้ยง ๆ ฝักยาวประมาณ 20-60 เซนติเมตร และวัดเส้นผ่านศูนย์กลางได้ราว 2-2.5 เซนติเมตร ฝักอ่อนจะมีสีเขียว ส่วนฝักแก่จัดจะมีสีดำ ในฝักจะมีผนังเยื่อบาง ๆ ติดกันอยู่เป็นช่อง ๆ ตามขวางของฝัก และในช่องจะมีเมล็ดสีน้ำตาล แบน ๆ อยู่ มีขนาดประมาณ 0.8-0.9 เซนติเมตร

น้ำมันนวดราชพฤกษ์ ที่เคี่ยวมาจากน้ำมันจากใบคูน เป็นน้ำมันนวดสูตรร้อนหรือสูตรเย็น ที่ใช้นวดแก้อัมพฤกษ์อัมพาต และแก้ปัญหาเรื่องเส้น

ลูกประคบราชตารู เป็นลูกประคบสูตรโบราณ ที่ใช้ใบคูนเป็นตัวยาตั้งต้น ประกอบไปด้วย ขมิ้นอ้อย เทียนดำ กระวาน และอบเชยเทศ โดยลูกประคบสูตรนี้จะใช้ปรุงตามอาการ โดยจะดูตามโรคและความต้องการเป็นหลัก ซึ่งแต่ละคนจะได้ไม่เหมือนกัน

ผงพอกคูนคาดข้อ ทำจากใบคูนที่นำมาบดเป็นผง ช่วยแก้อาการปวดเส้น อัมพฤกษ์อัมพาต โดยนำมาพอกบริเวณที่เป็นจะช่วยกระตุ้นให้เกิดการไหลเวียนของเลือด บรรเทาอาการปวดข้อ รักษาโรคเกาต์ และยังช่วยลดอาการอักเสบได้อีกด้วย ซึ่งสูตรนี้สามารถใช้กับผู้ป่วยที่เป็นอัมพาตใบหน้าครึ่งซีก ตาไม่หลับ มุมปากตกได้ด้วย PG SLOT

ชาสุวรรณาคา ทำจากใบคูน สรรพคุณช่วยในด้านสมอง แก้ปัญหาเส้นเลือดตีบในสมอง ช่วยให้ระบบไหลเวียนในร่างกายดีขึ้น ช่วยแก้อัมพฤกษ์อัมพาต โดยเป็นตัวยาที่มีไว้ชงดื่มควบคู่ไปกับการรักษาแบบอื่น ๆ

https://lin.ee/g9tEth3

ข้อมูลอัพเดทล่าสุด : 10 มิถุนายน 2021 (ล่าสุดปี 2020)