ตำนานพญานาค

ตำนานพญานาค

ตำนานพญานาค นาค หรือ พญานาค ตามตำนานเล่าว่า มีลักษณะคล้ายงูใหญ่มีหงอน ซึ่งแสดงถึงสัญลักษณ์แห่งความยิ่งใหญ่ ความอุดมสมบูรณ์ ความมีวาสนา และนาค ยังเป็นสัญลักษณ์ของบันไดสายรุ้ง สู่จักวาล และยังเป็นเทพเจ้าแห่งน้ำ บางแห่งก็เชื่อว่า นาคเป็นเทพเจ้าแห่งฟ้า ตามตำนานความเชื่อ เรื่องพญานาคที่เก่าแก่มาก และดูเหมือนว่า ความเชื่อนี้จะเก่าแก่กว่าพระพุทธศาสนาอีกด้วย

ทั้งนี้ จากการสืบค้นมาได้ว่า ตำนานพญานาค มีต้นกำเนิดมาจากชาวอินเดียใต้ ซึ่งได้มีนิยายหลายเรื่อง ที่เล่าถึงพญานาค โดยเฉพาะในมหากาพย์ภารตะของอินเดีย ได้กล่าวถึงพญานาคที่เป็นปรปักษ์ของพญาครุฑ และส่วนในตำนานพุทธประวัติ ก็ได้กล่าวถึงพญานาคไว้หลายครั้งเช่นกัน

อย่างไรก็ดี ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมไปถึงประเทศไทย ชาวบ้านในภูมิภาคแถบนี้มักจะมีความเชื่อว่า พญานาค อาศัยอยู่ในลุ่มแม่น้ำโขง หรือเมืองบาดาล และยังเชื่อกันอีกว่า มีคนเคยพบรอยพญานาค มีลักษณะคล้ายรอยงูขนาดใหญ่เลื้อยขึ้นลง ที่ริมฝั่งแม่น้ำโขง  และลูกไฟพญานาค ในวันออกพรรษา คือวันที่ 15 ค่ำ เดือน 11  PG SLOT

ตำนานพญานาค ความเชื่อที่เกี่ยวกับคุณลักษณะของพญานาค 

พญานาคคล้ายงูใหญ่ และมีหงอน เชื่อว่าเป็นสัญลักษณ์แห่งความยิ่งใหญ่ ความอุดมสมบูรณ์ ความมีวาสนา และเป็นบันไดสายรุ้งสู่จักรวาล ซึ่งเป็นผู้มีอิทธิฤทธิ์ จากการจำศีล บำเพ็ญเพียรภาวนา ศรัทธาในพระพุทธศาสนา ซึ่งเราจะพบเห็น เป็นรูปปั้นหน้าโบสถ์ หรือตามบันไดหน้าวัดต่างๆ รวมไปถึง ภาพวาดเรื่องราว ที่เกี่ยวข้อง กับพระพุทธศาสนา อีกมากมาย

พญานาค เป็นสัตว์มหัศจรรย์  ตามตำนานเล่าว่าพญานาค มีอิทธิฤทธิ์มาก คือ สามารถแปลงกายได้ และได้เคยแปลงกายเป็นมนุษย์ เพื่อมาขอบวชกับพระพุทธเจ้า ซึ่งในหนังสือ ไตรภูมิพระร่วง ได้กล่าวถึง

พญานาค ตนนึงชื่อ ถลชะ หมายถึง พญานาค ที่เกิดบนบก สามารถเนรมิตร่างกาย ได้เฉพาะ บนบกเท่านั้น และนาคอีกตนชื่อ ชลชะ ซึ่งหมายถึง พญานาค ที่เกิดจากน้ำ และจะสามารถ เนรมิตร ร่างกายได้เฉพาะ ในน้ำเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่า พญานาค จะสามารถเนรมิตร แปลงกายเป็นอะไรได้ แต่ก็มีช่วงเวลาที่ พญานาค จะคืนร่าง เป็นงูใหญ่เช่นเดิม คือช่วงเวลา ที่พญานาคเกิด ช่วงเวลาที่ พญานาคลอกคราบ

และช่วงเวลาที่ พญานาค สมสู่กับนาคด้วยกัน ขณะที่ พญานาคนอนหลับ ไม่ได้สติ และที่สำคัญ ไม่ว่าพญานาค จะแปลงกายเป็นอะไรอยู่ ก็ตาม  คือตอนที่เวลา พญานาคตาย จะต้องคืนร่าง เป็นงูใหญ่ เช่นเดิม

พญานาค เป็นเจ้าแห่งพิษ  เชื่อกันว่า พญานาค สามารถทำร้ายผู้อื่นด้วยพิษที่ร้ายแรง ได้ถึง 64 ชนิด และตามตำนาน เล่าว่า สัตว์จำพวกงู มด แมงป่อง ตะขาบ คางคก ฯลฯ ที่มีพิษได้นั้น เกิดจากการที่ พญานาค คายพิษลงในแม่น้ำ และสัตว์ทั้งหลาย ได้พากันลงไปดื่มน้ำ แล้วก็ได้รับพิษ และทุกๆ 15 วัน พญานาคจะต้องลงมาคายพิษที่แม่น้ำ

พญานาค อาศัยอยู่ที่เมืองบาดาล ตามตำนานความเชื่อของคนโบราณ เชื่อว่าจะมีเทพ อาศัยอยู่บนสวรรค์ และลึกลงไปใต้พื้นโลก ก็น่าจะมีสิ่งมีชีวิต อาศัยอยู่ด้วยเช่นกัน ซึ่งเรียกว่า เมืองบาดาล

โดยในหนังสือ ไตรภูมิพระร่วง ได้กล่าวเอาไว้ว่า ที่อยู่ของนาคนั้น อยู่ลึกลงไปใต้ดิน ประมาณ 1 โยชน์ หรือ 16 กิโลเมตรจะมีปราสาทราชวัง ที่วิจิตรงดงาม ไม่แพ้สวรรค์ และจะมีอยู่ถึง 7 ชั้น เรียงซ้อนกันขึ้นไป เป็นชั้นๆ ความงดงามและความสุข ก็จะอยู่เรียงตามชั้นนั้นๆ ไปด้วย PG SLOT

พญานาค สมสู่กับสัตว์ชนิดอื่นได้  ด้วยความเชื่อที่ว่า พญานาค สามารถเนรมิตรร่าง แปลงกายเป็นอะไรก็ได้ ก็จะสามารถผสมพันธ์ กับสัตว์ชนิดไหนก็ได้ ซึ่งเวลาตั้งท้อง ก็จะเกิดตามชนชั้น ของพญานาค ตนนั้นๆ ซึ่งจะแบ่งได้ตามนี้

แบบโอปปาติกะ  คือ พญานาคชนชั้นสูง ที่จะเกิดมาแล้วโตเลย จะอาศัยอยู่ ตั้งแต่ในแม่น้ำ ห้วย หนอง คลอง บึง ต่างๆ ในอากาศ จนไปถึงสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา ซึ่งเป็นชั้นปกครอง ที่มีท้าววิรูปักษ์ เป็นผู้ปกครอง สวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา

แบบสังเสทชะ ซึ่งจะเกิดจากเหงื่อไคล หรือ สิ่งหมักหมมแบบชลาพุชะ นาคที่เกิดจากครรภ์แบบอัณฑชะ คือนาคที่เกิดจากฟองไข่

ตำนานพญานาคในพระพุทธศาสนา และความเชื่อของคนไทย

ตามตำนาน พญานาค มีอยู่ก่อนสมัยพระพุทธเจ้าแล้ว ดังเช่น หลังจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสรู้ธรรมพิเศษแล้ว ได้เสด็จไปตามเมืองต่าง ๆ เพื่อแสดงธรรมเทศนา มีครั้งหนึ่งได้เสด็จออกจากร่มไม้อธุปปาลนิโครธ ไปยังร่มไม้จิกชื่อ “มุจลินท์” ทรงนั่งเสวยวิมุตติสุข อยู่ 7 วัน PG SLOT

คราวเดียวกันนั้น มีฝนตกพรำ ๆ ประกอบไปด้วย ลมหนาวตลอด 7 วัน ได้มีพญานาคชื่อ “มุจลินท์” เข้ามาวงด้วยขด 7 รอบพร้อมกับแผ่พังพานปกพระผู้มีพระภาคเจ้า เพื่อจะป้องกันฝนตก และลมมิให้ถูกพระวรกาย หลังจากฝนหายแล้ว คลายขนดออก แปลงเพศเป็นมานพมายืนเฝ้า ที่เบื้องพระพักตร์ ด้วยความศรัทธาอย่างแรงกล้า

 เรามักจะเห็นสัญลักษณ์ที่เกี่ยวกับนาคได้เสมอ ในงาน จิตรกรรม ประติมากรรม และหัตถกรรม นาคเป็นส่วนประกอบที่สำคัญทางสถาปัตยกรรม โดยเฉพาะตามอาคารวัดต่าง ๆ หลังคาอาคารที่สร้างขึ้นสำหรับ สถาบันพระมหากษัตริย์ และสถานบันศาสนสถาน ตามคตินิยมที่ว่า นาคยิ่งใหญ่คู่ควรกับสถาบันอันสูงส่ง เช่น นาคสะดุ้ง ที่ทอดลำตัวยาวตามบันได นาคลำยอง ที่ทำเป็นป้านลมหลังคาโบสถ์ ที่ต่อเชื่อมกับนาคสะดุ้ง นาคเบือน นาคจำลอง และนาคทันต์ คันทวยรูปพญานาค PG SLOT

 ความเชื่อดังกล่าว ทำให้ชาวพุทธ สร้างพระพุทธรูปปางนาคปรก แต่มักจะสร้าง แบบพระนั่งบนตัวพญานาค ซึ่งดูเหมือนว่าเอาพญานาคเป็นบัลลังก์ เพื่อให้เกิดความสง่างาม และทำให้คิดว่า พญานาค คือผู้คุ้มครองพระศาสดา และยังมีความเชื่ออีกว่า พญานาคเป็นสะพาน (สายรุ้ง) ที่เชื่อมโลกมนุษย์กับสวรรค์ หรืออีกชื่อหนึ่งก็คือ โลกศักดิ์สิทธิ์ ความเชื่อที่ว่า พญานาค กับ รุ้ง เป็นอันเดียวกัน ก็คือสะพานเชื่อมโลกมนุษย์กับสวรรค์นั่นเอง

https://lin.ee/g9tEth3

ข้อมูลอัพเดทล่าสุด : 10 มิถุนายน 2021 (ล่าสุดปี 2020)